دیپلماسی عین‌الاسد

وطن امروز/ متن پیش رو در وطن امروز منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست

حمله غرورآفرین و بی‌سابقه جمهوری اسلامی به پایگاه آمریکایی عین‌الاسد در عراق فصل جدیدی از روابط منطقه‌ای را گشوده است، به گونه‌ای که مناسبات منطقه‌ای از این تاریخ به بعد تابع اولویت‌ها و دغدغه‌های جدیدی خواهد بود. سفر امیر قطر و وزیر خارجه پاکستان به تهران در روزهای اخیر در همین چارچوب ارزیابی می‌شود.
به گزارش «وطن امروز»، روز یکشنبه امیر قطر برای نخستین‌بار از زمان به تخت نشستن در سال ۲۰۱۳ وارد تهران شد. سفر امیر قطر به تهران، پس از حضور او در مراسم ترحیم سلطان قابوس در عمان و بدون برنامه‌ریزی قبلی انجام شد. این سفر همچنین در شرایطی انجام شد که یک روز پس از ترور سردار شهید قاسم سلیمانی، وزیرخارجه قطر به تهران سفر و با مقامات ایرانی ابراز همدردی کرد.
هرچند ابتدا برخی گمانه‌زنی‌ها از دلجویی مقامات قطری از ایران به ‌واسطه مدیریت عملیات ترور شهید سلیمانی از پایگاهی آمریکایی واقع در قطر حکایت داشت اما با تکذیب این موضوع توسط مقامات ایرانی و قطری، بار دیگر موضوع تاثیر موشک‌باران پایگاه آمریکایی عین‌الاسد و تاثیرات آن بر مناسبات منطقه مورد توجه قرار گرفت؛ عملیاتی که در واکنش به شهادت سپهبد حاج قاسم سلیمانی رخ داد و نشان داد تکیه برخی کشورهای حاشیه خلیج‌فارس به امکانات نظامی آمریکا برای تامین امنیت آن کشورها تا چه میزان دور از واقع‌گرایی است. حمله موشکی به عین‌الاسد آن هم در شرایطی که سیستم‌های پدافندی آمریکایی قادر به رهگیری و انهدام حتی یک موشک ایرانی نیز نبوده‌اند، نشان داد طراحی امنیت برخی کشورهای منطقه بر مبنای تجهیزات نظامی خریداری شده از آمریکا عملا در زمان بحران فاقد هرگونه کارآیی است. این موضوع البته پیش از این و در جریان حمله پهپادی انصارالله یمن به تاسیسات نفتی آرامکو نیز ثابت شده بود. در آن برهه نیز اولین نکته‌ای که در رسانه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مورد توجه قرار گرفت، ناکارآمدی سیستم‌های پدافندی آمریکایی به کارگرفته شده توسط عربستان سعودی بود.
پیش از این و پس از انهدام پهپاد متجاوز آمریکایی و توقیف نفتکش متجاوز انگلیسی در خلیج فارس توسط جمهوری اسلامی نیز شاهد تغییر محاسبات برخی کشورهای منطقه بوده‌ایم، چنانکه امارات عملا راه خود را از عربستان جدا کرد و پس از 5 سال هیاتی نظامی از آن کشور راهی ایران شد. با این حال تغییر مناسبات منطقه‌ای پس از حمله موشکی ایران به بزرگ‌ترین پایگاه آمریکا (عین‌الاسد) در منطقه، قابل مقایسه با هیچ مقطع دیگری نخواهد بود، چنانکه «حمد بن‌جاسم آل‌ثانی» نخست‌وزیر سابق قطر به سفر اخیر «تمیم بن‌حمد آل‌ثانی» امیر این کشور به تهران واکنش نشان داد و با انتشار یک پست توئیتری در این باره گفت: سفر امیر قطر به تهران در برهه کنونی مهم بود. وی افزود: این سفر بیانگر اصول سیاسی قطر مبتنی بر حسن همجواری و گفت‌وگوی سازنده بود. نخست‌وزیر سابق قطر افزود: این سفر در شرایطی انجام شد که لزوم وجود کانال‌هایی برای دستیابی به راهکارهای سیاسی برای آرام‌سازی اوضاع احساس می‌شود.
پیش‌بینی می‌شود در ماه‌های پیش رو بویژه با شروع فرآیند خروج نیروهای آمریکایی از منطقه، شاهد نزدیک‌تر شدن بیش از پیش کشورهای عربی به ایران باشیم؛ موضوعی که مدت‌هاست توسط ایران در قالب عناوینی چون تکیه بر همکاری‌های درون منطقه‌ای و با عنوان «طرح صلح هرمز» رسانه‌ای شده بود.
این نکته نیز قابل توجه است که با وجود تلاش آمریکا و رسانه‌های ضدانقلاب برای تحت‌الشعاع قرار دادن حمله موشکی ایران به عین‌الاسد با دستاویز قرار دادن مسائلی چون سانحه سقوط هواپیمای اوکراینی، سفر امیر قطر و وزیر خارجه پاکستان به تهران نشان داد پیام اقتدار ایران در منطقه به گوش سران کشورهای همسایه و حتی متحدان آمریکا در خاورمیانه رسیده است. هر چند اقتدار سپاه در واکنش به شهادت حاج قاسم سلیمانی محدود به حمله موشکی به عین‌الاسد نبوده و چنانکه سردار حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران در بخشی از نشست خبری خود (19دی) اعلام کرد، 15 دقیقه بعد از عملیات موشکی یک عملیات جنگ الکترونیک بزرگ نیز انجام شد و هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا برای لحظاتی از کنترل آنها خارج شدند و این اقدام ضربه روحی بزرگی به آنها زد.

مخابرات